Als je op zoek bent naar een kraanoplossing voor je productieomgeving, stuit je al snel op twee veelgebruikte typen: de bovenloopkraan en de hangkraan. Beide zijn ontworpen voor het heffen en verplaatsen van zware lasten, maar ze werken op een fundamenteel andere manier en zijn geschikt voor verschillende situaties. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide kraantypen, zodat jij een weloverwogen keuze kunt maken.
Wat is een bovenloopkraan en hoe werkt hij?
Een bovenloopkraan is een kraansysteem waarbij de rijbaan is gemonteerd op vrijstaande stalen kolommen of op de vloer van een gebouw. De kraan rijdt over deze rijbaan en kan lasten heffen, verplaatsen en neerlaten binnen het werkgebied dat door de rijbaan wordt bepaald. Dit type kraan is zelfstandig en is niet afhankelijk van de draagkracht van de gebouwconstructie.
De bovenloopkraan bestaat uit een of twee rijbalken (de zogenaamde brug) die zich horizontaal over de werkruimte bewegen. Langs deze brug beweegt de katrol of het hijsblok, waarmee de last verticaal wordt bewogen. Doordat de kraan op zijn eigen constructie rust, kan hij worden geplaatst in vrijwel elke industriële ruimte, ook als de bestaande gebouwstructuur niet sterk genoeg is om een hangend systeem te dragen.
- Rijbaan op kolommen: de kraan rust op een eigen staalconstructie
- Brug: de horizontale balk die over de rijbaan beweegt
- Katrol of hijsblok: het hijsmechanisme dat langs de brug rijdt
- Besturing: via handbediening, kabelbediening of draadloze afstandsbediening
Bovenloopkranen worden ingezet in zware industrie, machinefabrieken, staalfabrieken en logistieke centra waar grote hefcapaciteiten vereist zijn. Afhankelijk van het ontwerp kunnen bovenloopkranen lasten heffen tot wel 250 ton.
Wat is een hangkraan en waar wordt hij voor gebruikt?
Een hangkraan is een kraansysteem waarbij de rijbaan hangt aan de bestaande dakconstructie of aan een speciaal daarvoor aangebrachte bovenbouwconstructie. In plaats van op kolommen te staan, hangt de volledige kraan aan het plafond van de hal. Dit maakt de hangkraan bijzonder geschikt voor ruimtes waar de vloerruimte optimaal benut moet worden.
Omdat de rijbaan van een hangkraan aan de dakconstructie is bevestigd, vereist dit type kraan een gebouw met voldoende draagkracht in de dakconstructie. Het grote voordeel is dat er geen kolommen op de vloer staan, waardoor de volledige vloeroppervlakte beschikbaar blijft voor productie, opslag of transport. Hangkranen zijn daarmee een populaire keuze in fabrieken waar efficiënt gebruik van ruimte cruciaal is.
Typische toepassingen van hangkranen zijn onder andere:
- Productiehallen waar vrije vloerruimte essentieel is
- Assemblageomgevingen met meerdere werkstations
- Magazijnen en distributiecentra
- Ruimtes met relatief lichtere hefcapaciteiten
Wat is het verschil tussen een bovenloopkraan en een hangkraan?
Het belangrijkste verschil tussen een bovenloopkraan en een hangkraan zit in de manier waarop de rijbaan wordt ondersteund. Een bovenloopkraan staat op vrijstaande kolommen en draagt zijn eigen gewicht, terwijl een hangkraan aan de dakconstructie van het gebouw hangt en daarmee afhankelijk is van de draagkracht van die constructie.
Naast dit fundamentele verschil zijn er nog andere relevante verschillen:
- Hefcapaciteit: bovenloopkranen kunnen doorgaans hogere lasten heffen dan hangkranen, omdat ze op een eigen, zware staalconstructie rusten
- Vloerruimte: hangkranen laten de vloer volledig vrij; bovenloopkranen vereisen kolommen op de vloer
- Gebouwbelasting: een bovenloopkraan belast de vloer via zijn kolommen; een hangkraan belast de dakconstructie
- Installatie in bestaande gebouwen: een hangkraan is alleen mogelijk als de dakconstructie sterk genoeg is; een bovenloopkraan kan vrijwel altijd worden geplaatst
- Onderhoud en inspectie: beide typen vereisen regelmatig onderhoud, maar de toegankelijkheid van de constructie verschilt per type
Wanneer kies je voor een bovenloopkraan in plaats van een hangkraan?
Je kiest voor een bovenloopkraan wanneer je zware lasten moet heffen, de dakconstructie van je gebouw onvoldoende draagkracht heeft, of wanneer je een kraanoplossing nodig hebt die volledig onafhankelijk is van de bestaande gebouwstructuur. De bovenloopkraan biedt meer flexibiliteit in termen van hefcapaciteit en plaatsing.
Concrete situaties waarin een bovenloopkraan de voorkeur verdient:
- Hoge hefcapaciteit vereist: wanneer je lasten van tientallen of honderden tonnen moet verplaatsen, biedt de bovenloopkraan de benodigde stabiliteit en capaciteit
- Nieuwbouw of uitbreiding: bij een nieuw te bouwen hal kun je de kraan en de rijbaan direct in het ontwerp meenemen
- Dakconstructie niet geschikt: als de bestaande dakconstructie niet sterk genoeg is om een hangkraan te dragen, is een bovenloopkraan op eigen kolommen de logische keuze
- Zware industriële omgevingen: in sectoren zoals staalverwerking, scheepsbouw of zware machinebouw is de robuustheid van een bovenloopkraan onmisbaar
Welk kraantype is het meest geschikt voor een bestaand gebouw?
Voor een bestaand gebouw hangt de keuze af van de draagkracht van de dakconstructie en de beschikbare vloerruimte. Als de dakconstructie sterk genoeg is, kan een hangkraan een elegante oplossing zijn die de vloer vrijlaat. Is de dakconstructie niet geschikt, dan biedt een bovenloopkraan op eigen kolommen altijd een werkbare oplossing.
Bij een bestaand gebouw is het verstandig om altijd eerst een constructieve beoordeling te laten uitvoeren. Daarin wordt vastgesteld hoeveel extra belasting de dakconstructie kan dragen. Op basis van die beoordeling kan worden bepaald welk kraantype technisch haalbaar en economisch verstandig is.
Houd bij de keuze voor een bestaand gebouw ook rekening met:
- De vrije hoogte onder de dakconstructie, die bepaalt hoe hoog de last kan worden geheven
- De overspanning van de hal, die de maximale breedte van de rijbaan bepaalt
- Eventuele obstakels zoals installaties, leidingen of dakramen die de plaatsing beperken
- De verwachte intensiteit van het gebruik, die invloed heeft op de keuze voor het juiste kraantype en de bijbehorende onderhoudseisen
Hoe laat je een bovenloopkraan of hangkraan op maat bouwen?
Een bovenloopkraan of hangkraan op maat laten bouwen begint met een gedegen analyse van je specifieke situatie: de gewenste hefcapaciteit, de afmetingen van de werkruimte, de gebouwconstructie en de aard van de te heffen lasten. Op basis daarvan wordt een technisch ontwerp gemaakt dat precies aansluit op jouw productieproces.
Bij ons doorloop je het volledige traject van het eerste gesprek tot en met oplevering en onderhoud via één vast aanspreekpunt. Dat betekent dat coördinatie, planning en communicatie altijd helder zijn en dat jij als klant geen tijd kwijt bent aan het afstemmen tussen verschillende partijen.
Het proces van een op maat gemaakte kraanoplossing ziet er globaal als volgt uit:
- Inventarisatie en advies: in kaart brengen van de wensen, het werkproces en de technische randvoorwaarden
- Technisch ontwerp: onze tekenkamer werkt een gedetailleerd ontwerp uit dat voldoet aan alle normen en eisen
- Werkvoorbereiding en fabricage: gecertificeerde medewerkers bouwen de kraan in onze werkplaats in Veghel
- Montage op locatie: professionele montage en inbedrijfstelling bij jou op locatie
- Keuring en inspectie: als erkend keuringsbedrijf verzorgen wij de wettelijk verplichte keuring en jaarlijkse inspectie
- Onderhoud: periodiek onderhoud om de veiligheid en bedrijfszekerheid op de lange termijn te waarborgen
Of je nu kiest voor een bovenloopkraan of een hangkraan, het resultaat is altijd een kraansysteem dat naadloos past bij jouw specifieke situatie. Met meer dan veertig jaar ervaring in het ontwerpen en bouwen van niet-standaard kraansystemen weten wij als geen ander hoe we technische uitdagingen omzetten in betrouwbare, duurzame oplossingen.
Hoe BKRS helpt bij de keuze tussen een bovenloopkraan en een hangkraan
Of je nu twijfelt tussen een bovenloopkraan of een hangkraan: BKRS helpt je van advies tot oplevering. Met meer dan veertig jaar ervaring in het ontwerpen en bouwen van maatwerk kraansystemen biedt BKRS een complete oplossing die volledig aansluit op jouw productieomgeving en technische vereisten.
Wat BKRS voor jou doet:
- Gratis inventarisatiegesprek om jouw situatie, werkproces en wensen in kaart te brengen
- Constructieve beoordeling van je gebouw om te bepalen welk kraantype technisch haalbaar is
- Volledig maatwerk ontwerp, afgestemd op hefcapaciteit, overspanning en gebruiksintensiteit
- Fabricage door gecertificeerde medewerkers in eigen werkplaats in Veghel
- Professionele montage, inbedrijfstelling en wettelijk verplichte keuring op locatie
- Periodiek onderhoud en jaarlijkse inspectie voor langdurige veiligheid en bedrijfszekerheid
Bekijk het volledige aanbod aan overhead cranes of neem direct contact op met BKRS voor vrijblijvend advies op maat.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het om een bovenloopkraan of hangkraan te laten installeren?
De doorlooptijd hangt af van de complexiteit van het ontwerp en de situatie op locatie. Gemiddeld moet je rekenen op enkele weken tot maanden, van het eerste gesprek tot de uiteindelijke oplevering. Een gedetailleerde planning wordt opgesteld tijdens de inventarisatiefase.
Welk onderhoud is wettelijk verplicht voor een bovenloopkraan of hangkraan?
In Nederland zijn hef- en hijswerktuigen wettelijk verplicht om jaarlijks gekeurd te worden door een erkend keuringsbedrijf. Naast deze jaarlijkse inspectie is periodiek preventief onderhoud sterk aanbevolen om de veiligheid en bedrijfszekerheid te garanderen en onverwachte stilstand te voorkomen.
Kan een bestaande kraan worden aangepast of uitgebreid als mijn productieproces verandert?
Ja, in veel gevallen kunnen bestaande kraansystemen worden aangepast aan nieuwe eisen, bijvoorbeeld door de hefcapaciteit te verhogen of de rijbaan te verlengen. Dit is altijd maatwerk en vereist een technische beoordeling om te bepalen wat haalbaar en veilig is.
Wat zijn de belangrijkste veiligheidsoverwegingen bij het gebruik van een bovenloopkraan of hangkraan?
De belangrijkste veiligheidsoverwegingen zijn het naleven van de maximale hefcapaciteit, het regelmatig laten keuren en onderhouden van de kraan, en het zorgen voor goed getraind personeel dat de kraan bedient. Daarnaast is het essentieel dat de onderliggende constructie, of het nu kolommen of de dakconstructie betreft, periodiek wordt gecontroleerd op slijtage en belasting.