How does an overhead crane differ from a gantry crane?

How does an overhead crane differ from a gantry crane?

Als je op zoek bent naar de juiste hefoplossing voor jouw bedrijf, kom je al snel twee termen tegen: de bovenloopkraan en de portaalkraan. Beide kraantypen zijn krachtige gereedschappen voor het verplaatsen van zware lasten, maar ze zijn fundamenteel anders in opzet en toepassing. Welk type het beste bij jouw situatie past, hangt af van de ruimte, het proces en de specifieke eisen van jouw werkplek. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide kraantypen, zodat je een goed geïnformeerde keuze kunt maken.

Wat is een bovenloopkraan en hoe werkt hij?

Een bovenloopkraan is een kraantype dat via een rijbaan boven de werkvloer rijdt, waarbij de constructie rust op twee langs de hal lopende rails die zijn bevestigd aan de hallenwanden of aan vrijstaande staalconstructies. De kraan beweegt horizontaal over de volle lengte en breedte van de hal, terwijl de hijsunit verticaal omhoog en omlaag kan bewegen.

De werking is relatief eenvoudig te begrijpen: de draagbalk, ook wel de brug genoemd, rijdt over de bovenrails en draagt een loopkat waaraan de hijsunit hangt. Daarmee kan een last in drie richtingen worden verplaatst: langs de hal, dwars door de hal en verticaal. Dit maakt de bovenloopkraan bijzonder veelzijdig voor toepassingen binnen een gesloten gebouw.

Bovenloopkranen worden standaard uitgevoerd als enkelpoutkraan of dubbelpoutkraan, afhankelijk van de vereiste hefcapaciteit en de overspanning. Bij grotere lasten en grotere overspanningen is een dubbelpoutkraan de aangewezen keuze vanwege de extra stijfheid en stabiliteit van de constructie.

Wat is een portaalkraan en waar wordt hij voor gebruikt?

Een portaalkraan is een kraantype dat op eigen poten staat en rijdt over rails op de vloer of op de grond, zonder gebruik te maken van de hallenwanden als steunpunt. De constructie heeft de vorm van een poort: twee verticale stijlen dragen een horizontale brug waarover de hijsunit beweegt.

Portaalkranen worden veel gebruikt op buitenterreinen, in scheepswerven, havens, opslagloodsen en op productielocaties waar de gebouwconstructie niet geschikt is om een bovenloopkraan te dragen. Omdat de kraan op zijn eigen fundament staat, is hij onafhankelijk van de omringende bebouwing.

Er zijn ook halfportaalkranen, waarbij één zijde op een rail in de vloer rijdt en de andere zijde gebruikmaakt van een wandrail. Dit is een nuttige tussenoplossing wanneer de ruimte of de gebouwconstructie een volledige portaaluitvoering niet toelaat. Portaalkranen kunnen worden ingezet voor hefcapaciteiten die variëren van enkele tonnen tot honderden tonnen, afhankelijk van de constructie en het ontwerp.

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen beide kraantypen?

Het kernverschil tussen een bovenloopkraan en een portaalkraan zit in de manier waarop de constructie wordt ondersteund. Een bovenloopkraan is afhankelijk van de gebouwstructuur voor zijn rijbaan, terwijl een portaalkraan op eigen poten staat en rijdt over rails op grondniveau.

De belangrijkste verschillen op een rij:

Ondersteuning: Een bovenloopkraan rust op rails die zijn bevestigd aan de hal of aan een aparte staalconstructie. Een portaalkraan rijdt op eigen poten over vloer- of grondrails.
Toepassing: Bovenloopkranen zijn primair geschikt voor gebruik binnenshuis, portaalkranen worden zowel binnen als buiten ingezet.
Ruimtegebruik: Een bovenloopkraan laat de volledige vloeroppervlakte vrij, wat voordelig is voor de werkvloerindeling. Een portaalkraan neemt vloerruimte in met zijn poten en de rijrails.
Gebouwvereisten: Voor een bovenloopkraan moet de gebouwconstructie voldoende draagkracht hebben. Een portaalkraan stelt geen eisen aan de gebouwconstructie zelf.
Flexibiliteit: Portaalkranen kunnen ook op open terreinen worden ingezet, bovenloopkranen zijn gebonden aan een overdekte omgeving.

Beide kraantypen kunnen worden uitgevoerd als maatwerksysteem, afgestemd op specifieke hefcapaciteiten, overspanningen en werkomstandigheden.

Wanneer kies je voor een bovenloopkraan in plaats van een portaalkraan?

Een bovenloopkraan is de betere keuze wanneer je werkt in een gesloten hal met voldoende gebouwhoogte en draagkracht, waarbij je de volledige vloeroppervlakte wilt vrijhouden voor productie, opslag of logistiek. De bovenloopkraan biedt maximale dekking van het werkoppervlak zonder obstakels op de vloer.

Kies voor een bovenloopkraan als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

De hal heeft voldoende constructieve sterkte om de rijbaanconstructie te dragen, of er kan een vrijstaande staalconstructie worden geplaatst.
Het werk vindt volledig binnenshuis plaats en de werkomgeving is beschermd tegen weersinvloeden.
Een vrije vloer is essentieel voor de efficiëntie van het productie- of logistieke proces.
De hefcapaciteit en overspanning passen binnen de mogelijkheden van een enkelpout- of dubbelpoutkraan.

Een portaalkraan is beter op zijn plek wanneer de gebouwconstructie onvoldoende draagkracht heeft, wanneer er buiten gewerkt wordt, of wanneer de kraan op meerdere locaties moet kunnen worden ingezet. De keuze hangt dus sterk af van de fysieke omgeving en de operationele eisen van het bedrijfsproces.

Welk kraantype past het beste bij jouw bedrijfsproces?

Het kraantype dat het beste bij jouw bedrijfsproces past, hangt af van vier factoren: de fysieke werkomgeving, de vereiste hefcapaciteit, de gewenste bewegingsvrijheid op de vloer en de bestaande gebouwconstructie. Er is geen universeel antwoord, maar een grondige analyse van deze factoren leidt altijd tot de juiste keuze.

Stel jezelf de volgende vragen om tot een weloverwogen beslissing te komen:

Werk ik primair binnen of ook buiten?
Heeft mijn hal of gebouw voldoende draagkracht voor een bovenloopkraan?
Hoe zwaar zijn de lasten die ik dagelijks moet verplaatsen?
Hoe belangrijk is een vrije vloeroppervlakte voor mijn werkproces?
Heb ik behoefte aan een standaardoplossing of vraagt mijn situatie om een niet-standaard kraansysteem?

Veel bedrijven in de industrie, productie en logistiek werken met complexe eisen die een op maat gemaakt kraansysteem vereisen. Een zorgvuldige afweging van alle factoren, gecombineerd met deskundig advies, vormt de basis voor een kraanoplossing die jarenlang betrouwbaar presteert.

Hoe BKRS helpt bij het kiezen van de juiste kraanoplossing

BKRS heeft meer dan veertig jaar ervaring in het ontwerpen en bouwen van zowel bovenloopkranen als portaalkranen. Of je nu een standaardoplossing zoekt of een volledig maatwerksysteem nodig hebt, BKRS begeleidt je van het eerste ontwerp tot de uiteindelijke montage, inspectie en onderhoud.

Wat BKRS voor jou doet:

Gratis adviesgesprek om jouw specifieke situatie en eisen in kaart te brengen
Constructieve beoordeling van jouw gebouw of werklocatie
Maatwerk ontwerp van bovenloopkraan of portaalkraan, afgestemd op hefcapaciteit en overspanning
Volledige verzorging van montage, inbedrijfstelling en wettelijke keuring
Één aanspreekpunt voor alle communicatie, planning en nazorg

Wil je weten welk kraantype het beste aansluit bij jouw bedrijfsproces? Neem contact op met BKRS en ontvang persoonlijk advies van een specialist.

Frequently Asked Questions

Kan ik een bestaande hal achteraf geschikt maken voor een bovenloopkraan?

Ja, dat is in veel gevallen mogelijk. Als de bestaande gebouwconstructie onvoldoende draagkracht heeft, kan er een vrijstaande staalconstructie worden geplaatst die de rijbaan ondersteunt, onafhankelijk van de hallenwanden. Een constructieve beoordeling door een specialist is hierbij altijd de eerste stap.

Wat als ik de kraan zowel binnen als buiten wil gebruiken?

In dat geval is een portaalkraan vrijwel altijd de meest geschikte oplossing, omdat deze op eigen rails rijdt en niet afhankelijk is van een gebouwconstructie. Voor situaties waarbij de kraan deels binnen en deels buiten moet kunnen opereren, is een halfportaalkraan soms een praktische tussenoplossing.

Hoe bepaal ik welke hefcapaciteit ik nodig heb?

Ga uit van het gewicht van de zwaarste last die je regelmatig verplaatst, inclusief hijsmiddelen zoals kettingen, haken of traversen. Het is verstandig om een veiligheidsmarge in te bouwen en rekening te houden met toekomstige groei in je productieproces, zodat de kraan ook op lange termijn toereikend blijft.

Hoe vaak moet een bovenloopkraan of portaalkraan worden gekeurd?

In Nederland zijn kranen wettelijk verplicht periodiek te worden gekeurd, doorgaans jaarlijks of vaker afhankelijk van de gebruiksintensiteit en de risicoklasse. Naast de wettelijke keuring is regelmatig preventief onderhoud sterk aan te raden om storingen te voorkomen en de levensduur van de installatie te verlengen.